Tại sao ít người viết khoa học giả tưởng tại Việt Nam?


Theo TS Ngô Bích Thu, khoa học giả tưởng đòi hỏi người viết hiểu biết, say mê khoa học, đồng thời có năng lực ngôn ngữ. Điều đó khiến ít người chọn viết thể loại văn chương này.

Văn học khoa học giả tưởng (sci-fi) là một trong những thể loại hư cấu của văn chương, có yếu tố khoa học. Các vấn đề về khoa học giả tưởng đã được bàn thảo tại tọa đàm nhân kỷ niệm 194 năm sinh của Jules Verne – người tiên phong của thể loại khoa học giả tưởng. Chương trình diễn ra chiều 18/2 tại Hà Nội.

Sách Hai vạn dặm dưới biển của Jules Verne. Ảnh: NXB Kim Đồng

Tư duy logic là một đặc trưng của khoa học giả tưởng

TS Ngô Bích Thu – nhà nghiên cứu về khoa học giả tưởng, giảng viên Đại học Mở TP.HCM, một trong các diễn giả của chương trình – nói về sự hình thành của văn học khoa học giả tưởng.

Khoa học giả tưởng là những tác phẩm, văn bản văn học có yếu tố khoa học được hư cấu, mở ra cho độc giả một thế giới của những mơ ước, điều tưởng tượng đến trong tương lai, đem cho độc giả trải nghiệm khoa học giống thật. Khoa học giả tưởng là tưởng tượng nên không phải khoa học chính xác.

Theo TS Thu, các nhà văn giả tưởng thường có tư duy phản biện khoa học, đối thoại khoa học, tư duy logic, biện chứng chặt chẽ. Văn học khoa học giả tưởng thường đề cập hiện tượng, những vấn đề khoa học ở mọi lĩnh vực, ví dụ khoa học vũ trụ, khoa học y học, khoa học tâm linh…

Trong những tác phẩm khoa học giả tưởng, tác giả đưa vào tác phẩm những giả thuyết khoa học, có thể đã được kiểm chứng, có thể chưa được kiểm chứng.

Ở tác phẩm khoa học giả tưởng, tác giả đưa vào nhiều số liệu, dữ liệu, thí nghiệm khoa học. Độc giả khi đọc có cảm giác như đang trải nghiệm khoa học thật.

Bà Ngô Bích Thu cho rằng Edgar Poe (1809-1849) là nhà văn viết khoa học giả tưởng sớm nhất. Nhà văn Mỹ được xem là người khai sinh ra truyện trinh thám kinh dị, ông cũng viết truyện về hiện tượng khoa học. Tác phẩm liên quan khoa học giả tưởng của Edgar Poe chiếm khoảng 20,8% dung lượng tác phẩm của ông.

“Edgar Poe có thể xem là nhà văn thiết kế đường nét căn bản đầu tiên của khoa học giả tưởng vào thế kỷ 19”, TS Thu nói. Truyện khoa học giả tưởng của ông ảnh hưởng tới nhiều nhà văn, trong đó có Jules Verne.

Jules Verne (1828-1905) là văn hào Pháp, để lại những tác phẩm kinh điển ở thể loại khoa học giả tưởng như: Hai vạn dặm dưới biển, Hành trình vào tâm Trái Đất, 80 ngày vòng quanh thế giới

Jules Verne đã đề cập những cuộc phiêu lưu bằng máy bay, tàu ngầm hay những chuyến du hành vào vũ trụ trước khi những phương tiện này được con người phát minh trong thực tế.

Một tác phẩm của Viết Linh. Ảnh: Y.N.

Thị trường khoa học giả tưởng bị lấn át bởi tác phẩm ngoại

Tại Việt Nam, tác phẩm của Jules Verne trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ. Theo dịch giả Đỗ Ca Sơn – người đã dịch tác phẩm Hai vạn dặm dưới biển sang tiếng Việt – tác phẩm này đã được tái bản đến hơn 100 lần kể từ năm 1964. Hầu như năm nào Nhà xuất bản Kim Đồng cũng cho in lại tác phẩm này. Điều đó cho thấy bạn đọc và công chúng Việt Nam yêu thích khoa học giả tưởng.

Tuy vậy, tác phẩm khoa học giả tưởng do người Việt viết chưa nhiều. Nói như TS Ngô Bích Thu, thị trường văn học giả tưởng Việt bị lấn át bởi tác phẩm ngoại. Bà Thu phân tích nguyên nhân của tình trạng trên là văn học giả tưởng có sự kén chọn người viết, người đọc, người nghiên cứu.

“Viết khoa học giả tưởng vừa phải có hiểu biết, tìm hiểu khoa học, đồng thời phải say mê văn học, có năng lực văn chương, ngôn từ. Kết hợp hai yếu tố đó mới viết được khoa học giả tưởng”, TS Ngô Bích Thu nói.

Bên cạnh đó, một số nhà xuất bản vì doanh thu nên chọn giải pháp ít mạo hiểm là nhập khẩu và xuất bản tác phẩm nước ngoài đã nổi tiếng. Điều đó khiến thị trường đã ít người viết lại càng khó tiếp cận tới người đọc.

Theo TS Ngô Bích Thu, trong số các tác giả Việt Nam viết khoa học giả tưởng, truyện của Viết Linh tiêu biểu nhất, hội tụ các đặc trưng của thể loại này. Ông là tác giả của những truyện khoa học giả tưởng mà thiếu nhi thích thú như: Bí mật của nhà thôi miên (1962), Quả trứng vuông (1970), Giấc mơ bay (1976), Hành tinh kì lạ (1990)… Đa phần tác phẩm giả tưởng của Viết Linh là truyện ngắn, có một tiểu thuyết là Hành tinh kì lạ.

TS Thu cho rằng người viết và người đọc trong nước không nên tiếp cận tác phẩm khoa học giả tưởng nước ngoài theo cách thụ đồng. Bà hy vọng người cầm bút có thể tiếp nhận, hội nhập với khoa học giả tưởng thế giới nhưng tác phẩm vẫn mang văn hóa, tâm tính, căn cốt Việt.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam – không có mặt tại tọa đàm theo dự định. Trước đó, ông từng chia sẻ về 2 yếu tố quan trọng của khoa học giả tưởng: Những mong muốn về một cuộc sống tốt đẹp hơn trong tương lai và cảnh báo trước những nguy cơ cho nhân loại.

Theo ông Thiều, đây là thể loại văn học nghệ thuật cần được khuyến khích phát triển ở Việt Nam. Bên cạnh những nghiên cứu, hội thảo chuyên đề, cần có những cuộc thi trên phạm vi toàn quốc để có được tác phẩm khoa học giả tưởng có giá trị.

Nguồn: Tại sao ít người viết khoa học giả tưởng tại Việt Nam?

Bình Luận

© Các tác phẩm sáng tác được xuất bản đều được bảo hộ bản quyền trong phạm vi hoạt động của CAYBUTTRE.VN, và đăng ký tác quyền DMCA. Đề nghị không sao chép, đăng tải, sử dụng lại những tác phẩm đó nếu không có sự cho phép bằng văn bản của chúng tôi. Trong trường hợp phát hiện ra các tác phẩm  đã xuất bản có dấu hiệu vi phạm về bản quyền, hãy liên hệ với đội ngũ Quản trị viên - Biên tập viên của chúng tôi và xin thông báo qua hòm thư info.caybuttre@gmail.com để phối hợp xử lý vi phạm. Trân trọng cảm ơn!
CÓ THỂ BẠN ĐANG TÌM
Danh sách thành viên Giới thiệu chung Quy định hoạt động
Các câu hỏi/đáp về CBT Trang vàng Cộng đồng CÂY BÚT TRẺ AUDIO

0 Comments

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Căn phòng bỗng chùng chình Tiếng xì xầm, to nhỏ Áo trắng hồn nhiên quá Khung cửa nhìn Lo ra … Phố ngoài kia hố...
Ta đọc lại bài thơ đêm qua rồi bật khóc Muộn chiều nay…bụng đói cồn cào Những ngày cuối năm thiên hạ xôn xa...
Người nơi ấy giờ xa xôi quá Chẳng thể gần cho thỏa ước mơ Nụ Xuân e ấp đợi chờ Gửi trong muôn nẻo tình thơ t...
Trời lành lạnh, gió tạt vào lòng nghe buốt rát Những chiếc lá vàng rơi lững thững phía triền đông Con vẫn tha hươ...
Gác nhỏ đêm nay một mình ta Nhìn hoa tuyết rụng trắng sân nhà Đêm khuya lạnh lẽo nghe trong gió Chợt thấy giai n...
Nhằm điều chỉnh một số định hướng hoạt động mới, Cộng đồng Cây Bút Trẻ Việt Nam thông báo về một số thay đổi với thàn...
Nhằm điều chỉnh một số định hướng hoạt động mới, Cộng đồng Cây Bút Trẻ Việt Nam thông báo về một số thay đổi với thành viên (sẽ có hiệu lực thực hiện từ ngày 30/1/2024) như sau: ĐỐI VỚI THÀNH VIÊN ...
Sau thời gian hơn 04 tháng diễn ra, cuộc thi viết “Những thiên thần không cánh” đã nhận được tất cả 40 bài tham gia dự thi của 40 tác giả. Trong đó, có 33 bài dự thi được duyệt qua vòn...
Lâu lắm rồi mình chẳng viết được gì cả, không nổi một câu thơ, chẳng vẹn một ý truyện. Thỉnh thoảng, những đêm buồn như thế này, mình lại ngồi đọc những bài viết được đăng tải trên website, đọc nhữ...
Tạm biệt mái trường – Thơ Hương Tràm
Tôi tìm nhặt cánh Phượng rơi Mùa hạ đã đến, chợt trời đổ mưa Đâu rồi Hạt nắng lưa thưa Ve ngân h...
Kết quả cuộc thi viết “Những thiên thần không cánh!”
Sau thời gian hơn 04 tháng diễn ra, cuộc thi viết “Những thiên thần không cánh” đã n...
Những điều Má không kể…!
Nó nhớ lúc nhỏ thứ quen thuộc nhất là bóng lưng của má. Đi đâu má cũng chở nó theo trên cái xe đ...
Mùa xuân có một thiên thần…
Thế rồi, mùa xuân năm ấy có một Thiên thần, đã mãi bay đi. Mẹ đã xa rời chúng tôi, không một lời...
Chị ấy tên là Hồng, biệt danh là Pink!
Cho dù câu chuyện có đang đi vào bế tắc, chỉ cần chị nói vài câu là mọi thứ sẽ vui vẻ. Chị biết ...
Ước mơ của Mẹ!
Xin lỗi mẹ vì có những lúc khiến mẹ phải buồn, con luôn muốn nói với mẹ dù con ngại ngùng đôi ch...
Thứ Năm, Tháng Hai 08, 2024 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Tư, Tháng Hai 07, 2024 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Ba, Tháng Hai 06, 2024 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Hai, Tháng Một 22, 2024 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Chủ Nhật, Tháng Mười Hai 31, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Hai, Tháng Mười Hai 25, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Bảy, Tháng Mười Hai 23, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Bảy, Tháng Mười Hai 23, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Chủ Nhật, Tháng Mười Một 05, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Bảy, Tháng Mười Một 04, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Sáu, Tháng Chín 29, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thơ
Chủ Nhật, Tháng Chín 24, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Hai, Tháng Chín 18, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Chủ Nhật, Tháng Chín 17, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Tư, Tháng Chín 13, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thơ
Thứ Tư, Tháng Chín 06, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thơ
Thứ Tư, Tháng Tám 30, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thơ
Thứ Hai, Tháng Tám 28, 2023 CÂY BÚT TRẺ Thơ
Thứ Hai, Tháng Tám 28, 2023 CÂY BÚT TRẺ Thơ
Chủ Nhật, Tháng Tám 27, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Tư, Tháng Tám 23, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thơ
Thứ Hai, Tháng Tám 21, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Hai, Tháng Tám 14, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Bảy, Tháng Tám 05, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thông tin - Kiến thức
Thứ Ba, Tháng Tám 01, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Ba, Tháng Bảy 25, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Tư, Tháng Bảy 19, 2023 Biên tập viên Khánh Linh Thơ
Thứ Hai, Tháng Sáu 26, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Chủ Nhật, Tháng Sáu 25, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Tản văn
Thứ Hai, Tháng Sáu 05, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ , Viết cho tuổi học trò
Thứ Bảy, Tháng Sáu 03, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Năm, Tháng Sáu 01, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Bảy, Tháng Năm 20, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Thứ Hai, Tháng Năm 15, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ
Chủ Nhật, Tháng Năm 14, 2023 Biên tập viên Hương Tràm Thơ